نيست اقليم سخن را بهتر از من پادشا

در جهان ملک سخن راندن مسلم شد مرا

مريم بکر معالي را منم روح القدس

عالم ذکر معالي را منم فرمان روا

شه طغان عقل را نايب منم نعم الوکيل

نو عروس فضل را صاحب منم نعم الفتي

درع حکمت پوشم و بي‌ترس گويم كالقتال

خوان فکرت سازم و بي‌بخل گويم كالصلا

نکته‌ي دوشيزه‌ي من حرز روح است از صفت

خاطر آبستن من نور عقل است از صفا

عقد نظامان سحر از من ستاند واسطه

قلب ضرابان شعر از من پذيرد کيميا

هر کجا نعلي بيندازد براق طبع من

آسمان زو تيغ بران سازد از بهر قضا

بر سر همت بلا فخر از ازل دارم کلاه

بر تن عزلت بلا بغي از ابد برم قبا

پيشكار حرص را بر من نبيني دست رس

تا شهنشاه قناعت شد مرا فرامانروا

من ز من چو سايه و آيات من گرد زمين

آفتاب آسا رود منزل به منزل جا به جا

اين از آن پرسان که آخر نام اين فرزانه چه

وآن بدين گويان که گويي جاي اين ساحر کجا

ترش و شيرين است قدح و مدح من با اهل عصر

از عنب مي ‌پخته سازند و ز حصرم توتيا

هم امارت هم زبان دارم کليد گنج عرش

وين دو دعوي را دليل است از حديث مصطفي

من قرين گنج و اينها خاک بيزان هوس

من چراغ عقل و اينها روز کوران هوا

دشمنند اين ذهن و فطنت را حريفان حسد

منکرند اين سحر و معجز را رفيقان ريا

حسن يوسف را حسد بردند مشتي ناسپاس

قول احمد را خطا گفتند جوقي ناسزا

من همي در هند معني راست هم چون آدمم

وين خران در چين صورت کوژ چون مردم گيا

چون ميان کاسه‌ي ارزيز دلشان بي‌فروغ

چون دهان کوزه‌ي سيماب کفشان كم ‌عطا

من عزيزم مصر حرمت را و اين نامحرمان

غر زنان بر زنند و غرچكان روستا

گر مرا دشمن شدند اين قوم معذورند از آنک

من سهيلم کآمدم بر موت اولاد الزنا

جرعه خوار ساغر فکر منند از تشنگي

ريزه چين سفره‌ي راز منند از ناشتا

مغزشان در سر بياشوبم که پيلند از صفت

پوستشان از سر برون آرم که پيسند از لقا

لشکر عادند و کلک من چو صرصر در صرير

نسل يأجوجند و نطق من چو صور اندر صدا

خويشتن هم نام خاقاني شمارند از سخن

پارگين را ابر نيساني شناسند از سخا

ني همه يک رنگ دارد در نيستان‌ها وليک

از يکي ني قند خيزد وز دگر ني بوريا

دانم از اهل سخن هر که اين فصاحت بشنود

در ميان منكر افتد خاطرش يعني خطا

گويد اين خاقاني دريا مثابت خود منم

خوانمش خاقاني اما از ميان افتاده قا